Menkul Kıymetler Nedir? Özellikleri Nelerdir?

27.10.2017
147
Menkul Kıymetler Nedir? Özellikleri Nelerdir?

Ortaklık veya alacaklılık sağlayan, belli bir tutarı temsil eden, orta ve uzun vadeli yatırım aracı olarak kullanılan, dönemsel gelir getiren, misli nitelikte, çok sayıda ve seri halinde çıkarılan, ibareleri aynı olan kıymetli evraka menkul kıymet denilmekte olup, bu tanım ülkemizde Sermaye Piyasası Kanunu’yla yapılmıştır. Borsada işlem gören ve görmeyen olarak ikiye ayrılmış olan menkul kıymet evrakları türleri bakımından çek, bono ve poliçeden oluşan kambiyo senetlerle emtia senetlerinden oluşmaktadır. “Menkul kıymetler nedir? Özellikleri nelerdir?” sorusuna verilen tanımda orta ve uzun vadede tarif yapmak ortaklık haklarını temsil eden menkul kıymetlerinin dışarıda bırakmaktadır. Bu sebeple menkul kıymet tanımına sonsuz vadeli ibaresi eklenmelidir. Hisse senedi ve türevleri bu kapsamdadır.

Menkul kıymet nedir ve menkul kıymetlerin özellikleri nelerdir?” hakkında sorulan sorular için bu kıymetli evraklar hakkında hukuki niteliğin var olduğu akla gelmelidir. Kıymetli evrakın tanımı yapılması gerekirse bu evrakların bir hakkı temsil etmek üzere düzenlenmiş evraklar olduğu ve o haktan ayrılamaz bir belge olduğu düşünülmelidir. Bu kapsamda sahip olunan haklar devredilemez. Menkul kıymetlerin neler olduğu hakkındaysa sermaye piyasası kanununa göre hisse senetleri ve geçici ilmuhaberleri, tahvil, intifa senetleri, kar ve zarar ortaklığı belgeleri, hazine bonoları devlet ve diğer kamu tüzel kişilerin tahvil ve bonoları, gelir ortaklığı senetleri söylenebilir. Yine tertip halinde çıkarılan ve iki yıl veya daha uzun süreli ipotekli borç ve irat senetleri de bu kapsamdadır. Öte yandan menkul kıymet sayılmayan hususlarsa sermaye piyasası kanununa göre finansman bonoları, banka bonoları, banka garantili bonolar, faiz kuponu temettü kuponu, talon, 2 yıldan az süreli ve tertip halinde çıkarılan ipotekli borç ve irat senetler, A tipi fonların katılma belgeleri hariç yatırım fonu katılma belgeleri, maliklerince düzenlenen opsiyon senetler ve mevduat sertifikalarıdır. Araçlar yönünden her ne kadar ayrımlar taşıyor olsa da menkul kıymetler özellikleri yönünden ortaklık taşıyabilmektedir. Kıymetlerin bu özellikleri konusunda hukuken kıymetli evrak niteliğinde oldukları hepsi için geçerli bir özelliktir. Ayrıca standart ve yuvarlak meblağlı, misli nitelikte, belli sekil şartlarını hapis kıymetleri oldukları bilinmektedir. Menkul kıymetler çok sayıda ihraç edilip halka arz edilen kitle senetleri olup, bono ve poliçe gibi tek bor ticari ilişki için düzenlenmemektedir. Kıymetlerin az ya da çok devamlılık arz eden alacak ya da ortaklık haklarını temsil ettiği bilinmeli ve ayrıca dönemsel getiri sağladığı unutulmamalıdır. Menkul kıymetlerin her birinin nominal değeri bulunmakta olup, ayrıca piyasada arz ve talebin oluşturduğu piyasa değerleri de bulunmaktadır. Kıymetler nama ve hamiline yazılı olabildiği gibi, ihraç edilen kıymetlerin ne kadarının nama ne kadarının hamiline yazılı olacağı ana sözleşme veya izahnamede açıklanmaktadır.

Menkul kıymet nedir ve menkul kıymetlerin özellikleri nelerdir?” sorusu için ayrıca sermaye piyasası kurulu tarafından belirlenen araçların kapsamda değerlendirildiği belirtilmelidir. Dolayısıyla kıymet sayılan veya sayılmayan fakat kurul tarafından menkul kıymet gibi işlem gören araçların varlığı unutulmamalıdır. Özetlenecek olursa kamu sektörü için devlet tahvilleri, hazine bonoları, tasarruf bonoları, gelir ortaklığı senetleri kurulun kabul ettiği araçlardır. Özel sektör içinse klasik tahvillerle çeşitleri, hisse senediyle değiştirilebilir tahviller, kara iştirakli tahviller, ipotekli borç ve irat senetleri, banka bonoları, banka garantili bonolar ve finansman bonoları bulunmaktadır. Değişken getirililerse klasik hisse senetleri ve çeşitleri, geçici ilmühaberler, intifa senetleri, kar–zarar ortaklığı belgeleri, katılma intifa senetleri, yatırım fonu katılma belgeleridir.

ETİKETLER:
BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.

Bu sitede yayınlanan içeriklerin tamamı bilgi amaçlıdır. Kesinlik ya da doğruluğu güncel kriterlere göre değişiklik gösterebilmektedir.